Subsidie voor AI en automatisering in het mkb: overzicht 2026
Welke subsidies en fiscale regelingen zijn er in 2026 voor AI en automatisering in het mkb? WBSO, MIT, SLIM, KIA en regionale regelingen, eerlijk naast elkaar gezet.

Gecontroleerd op 12 oktober 2026. Subsidies en fiscale regelingen veranderen elk jaar: percentages, budgetten en aanvraagperiodes. Controleer altijd de officiële pagina voordat je iets besluit. Pixel Ploeg is geen subsidieadviseur. Wat we wél doen: de business case en de rekensom maken die je bij een aanvraag nodig hebt.
“Is daar geen subsidie voor?” Het eerlijke antwoord: soms, maar minder vaak dan je denkt. De meeste regelingen zijn bedoeld voor bedrijven die zelf iets technisch nieuws ontwikkelen. Wie een bestaande tool invoert of een workflow laat bouwen met bewezen techniek, valt daar meestal buiten.
In dit overzicht lees je per regeling wat het is, voor wie, en of het past bij AI-automatisering. Daarna laten we zien hoe je rekent: eerst de business case zonder subsidie, dan pas de bonus.
Overzicht: welke regeling past bij welk project?
| Regeling | Wat is het | Past bij het invoeren van AI-tools? | Status 2026 |
|---|---|---|---|
| WBSO | Fiscale tegemoetkoming in loonkosten voor eigen S&O-werk | Nee, alleen bij technisch nieuwe software die je zelf ontwikkelt | Doorlopend, vooraf aanvragen |
| MIT haalbaarheid | Subsidie voor een haalbaarheidsonderzoek naar een innovatie | Zelden, alleen bij een echt innovatief product of proces | Regionaal, 2026-ronde gesloten |
| MIT R&D-samenwerking (ook AI-variant) | Subsidie voor R&D-projecten van minimaal twee mkb’ers | Nee, alleen voor nieuwe AI-ontwikkeling | 2026-rondes gesloten |
| SLIM mkb | Subsidie voor leren en ontwikkelen van medewerkers | Niet voor de automatisering zelf | 2026-tijdvakken gesloten |
| Innovatiekrediet | Financiering (krediet) voor risicovolle ontwikkelprojecten | Nee | Heel 2026 open |
| KIA | Aftrek van je winst bij investeringen in bedrijfsmiddelen | Soms, afhankelijk van hoe de investering wordt geactiveerd | Geldt in 2026 |
| Provinciale regelingen | Verschilt per provincie | Soms wel, bijv. Sprintsubsidie Limburg | Per provincie |
WBSO: voor wie zelf technisch nieuwe software ontwikkelt
Wat is het? Een fiscale regeling die een deel van de loonkosten (en bij bedrijven met personeel ook andere kosten) van speur- en ontwikkelingswerk vergoedt. Bedrijven met personeel krijgen het via een lagere loonheffing; zelfstandigen via een aftrek in de inkomstenbelasting.
Voor wie? Ondernemers die zelf nieuwe programmatuur, een product of productieproces ontwikkelen, planmatig werken en het werk binnen de EU doen. Voor 2026 noemt RVO een tarief van 36% in de eerste schijf (50% voor starters) en 16% daarboven.
Past het bij AI-automatisering? Meestal niet. RVO kijkt of de software technisch nieuw is en of je zelf technische knelpunten oplost. Het toepassen, samenstellen of implementeren van bestaande software telt niet. Een chatbot op een bestaand taalmodel of een AI-agent met bewezen techniek is in de regel geen S&O.
Wat moet je regelen? Vooraf aanvragen, vóór het werk begint, en daarna je uren bijhouden en realisatie melden. Zie WBSO op rvo.nl.
MIT: haalbaarheid en R&D-samenwerking
De MIT-regeling (mkb-innovatiestimulering regio en topsectoren) bestaat uit meerdere instrumenten. Een aantal is gestopt: volgens RVO opent de kennisvoucher niet meer.
MIT haalbaarheidsprojecten
Wat is het? Subsidie voor een onderzoek naar de technische en economische haalbaarheid van een innovatieproject. RVO voert dit niet meer uit; je vraagt het aan bij je provincie of regio. In Utrecht was het in 2026 bijvoorbeeld maximaal 35% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 20.000.
Past het bij AI-automatisering? Alleen als je een innovatief product, proces of dienst wilt ontwikkelen en eerst wilt onderzoeken of dat kan. Niet voor het invoeren van bestaande tools.
Wat moet je regelen? Het project moet aansluiten bij regionale en landelijke innovatieagenda’s, en je mag één aanvraag per kalenderjaar doen. De ronde van 2026 liep van 7 april tot 15 september en was overvraagd: er werd geloot. Zie de MIT-pagina op rvo.nl (met de loketwijzer per provincie) of bijvoorbeeld de pagina van de provincie Utrecht.
MIT R&D-samenwerkingsprojecten (en de AI-variant)
Wat is het? Subsidie voor R&D-projecten van minimaal twee mkb’ers samen. Er was in 2026 ook een aparte AI-tender, gericht op generatieve AI en machine learning met een aantoonbaar nieuwe oplossing.
Past het bij AI-automatisering? Alleen als je samen met een ander mkb-bedrijf echt nieuwe AI-technologie ontwikkelt. Niet voor het automatiseren van je eigen processen met bestaande tools.
Wat moet je regelen? Een partner, een projectplan en een aanvraag binnen het tijdvak. De AI-tender liep van 7 april tot 26 mei 2026, de algemene variant van 9 juni tot 15 september 2026. Beide zijn gesloten. Zie R&D-samenwerkingsprojecten AI en R&D-samenwerkingsprojecten.
SLIM mkb: leren en ontwikkelen
Wat is het? Een subsidie van het ministerie van SZW voor investeringen in leren en ontwikkelen binnen je bedrijf, zoals een opleidings- of ontwikkelplan, loopbaanadvies of een methode voor ontwikkelgesprekken. De subsidie is 60% van de subsidiabele kosten.
Voor wie? Mkb-ondernemingen en samenwerkingsverbanden in het mkb.
Past het bij AI-automatisering? Niet voor de automatisering zelf. Wel als je bijvoorbeeld een plan wilt maken om je medewerkers mee te nemen in nieuwe manieren van werken. Lees ook hoe je AI implementeert in je bedrijf: het menselijke deel is vaak het lastigste.
Wat moet je regelen? In 2026 waren er twee tijdvakken voor individuele mkb-bedrijven: 7 april tot 4 mei en 19 augustus tot 7 september. Die zijn gesloten. Aanvragen gaat via Uitvoering van Beleid; daar verschijnen ook de volgende tijdvakken.
Innovatiekrediet
Wat is het? Een krediet van RVO voor innovatieve projecten met hoog technisch risico. Je betaalt het terug en financiert zelf minimaal 55% van de projectkosten.
Past het bij AI-automatisering? Nee. Het is bedoeld voor bedrijven die een nieuw product ontwikkelen, niet voor het automatiseren van bestaande processen. Zie Innovatiekrediet op rvo.nl.
KIA: kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
Wat is het? Een aftrekpost op je winst als je investeert in bedrijfsmiddelen. Het is dus geen geld dat je terugkrijgt: je betaalt minder belasting omdat je belastbare winst lager wordt.
Voor wie? Ondernemers die in een jaar in totaal tussen € 2.901 en € 398.236 investeren. Tussen € 2.901 en € 71.683 is de aftrek 28% van het investeringsbedrag. Bedrijfsmiddelen onder € 450 tellen niet mee.
Past het bij AI-automatisering? Soms. De Belastingdienst verstaat onder investeren de aanschaf of het voortbrengen van een bedrijfsmiddel. Een maandabonnement op software (SaaS) is in de regel geen aanschaf van een bedrijfsmiddel maar een gewone bedrijfskost. Of gekochte software of een op maat gebouwde automatisering als bedrijfsmiddel telt, beoordeelt je accountant.
Wat moet je regelen? Niets vooraf: je neemt de aftrek mee in je aangifte. Zie KIA bij de Belastingdienst en de bedragen voor 2026.
EIA en MIA/Vamil zijn bedoeld voor energie- en milieu-investeringen. Voor AI-automatisering zijn ze meestal niet van toepassing.
Regionale regelingen: kijk bij je provincie
Hier zit voor het invoeren van bestaande oplossingen de meeste kans. Een voorbeeld: de Sprintsubsidie MKB 2026-2027 van de provincie Limburg vergoedt het invoeren van een bestaande technologie of oplossing die bij andere bedrijven al werkt, maar nieuw is voor jouw bedrijf. Digitalisering en arbeidsproductiviteit (zoals automatisering) zijn expliciet thema’s. Het gaat om maximaal 50% van de kosten, tussen € 5.000 en € 24.500 per aanvraag. De lopende ronde is van 21 september tot 21 oktober 2026, maar de provincie waarschuwt dat het plafond al bereikt kan zijn. Onderzoek en productontwikkeling vallen er juist buiten.
Andere provincies en gemeenten hebben soms digitaliseringsvouchers, maar aanbod en budget wisselen sterk. Zoek via Ondernemersplein en de site van je provincie. De landelijke subsidie voor de Digitale Werkplaatsen, waar studenten mkb’ers helpen digitaliseren, liep af in april 2025. Of er in jouw regio nog een werkplaats actief is, moet je zelf nagaan.
Rekenvoorbeeld: eerst de business case, dan de bonus
Een subsidie of aftrek is een bonus. Een automatisering die zonder subsidie niet uit kan, moet je niet bouwen. Reken dus eerst de besparing op personeel uit.
Rekenvoorbeeld (verzonnen getallen, geen prijsopgave)
- 3 medewerkers besteden elk 6 uur per week aan het verwerken van aanvragen;
- de automatisering neemt 50% over;
- 46 werkweken, € 42 per uur inclusief werkgeverslasten.
Besparing: 3 × 6 × 0,5 × 46 × € 42 = € 17.388 per jaar, ofwel € 1.449 per maand.
Doorlopende kosten (modelgebruik, hosting, beheer): € 150 per maand. Netto besparing: € 1.299 per maand.
Stel dat de investering € 15.000 is. Terugverdientijd zonder regeling: € 15.000 / € 1.299 ≈ 11,5 maanden.
Stel nu dat je accountant de investering als bedrijfsmiddel activeert en je in dat jaar KIA krijgt. Dan is de aftrek 28% × € 15.000 = € 4.200. Let op: dat is een aftrek van je winst, geen € 4.200 op je rekening. Wat je minder aan belasting betaalt, hangt af van je eigen tarief en situatie.
Stel dat je over dat deel van je winst 30% belasting betaalt (een aanname voor dit voorbeeld). Dan scheelt de KIA € 4.200 × 30% = € 1.260 belasting, en dat merk je pas via je aangifte. Je netto investering wordt € 15.000 − € 1.260 = € 13.740. Terugverdientijd: € 13.740 / € 1.299 ≈ 10,6 maanden.
Het verschil: ongeveer een maand. Mooi meegenomen, maar de business case stond al zonder regeling. Zo hoort het. Reken je eigen situatie door met het rekenvoorbeeld op onze homepage of lees wat een AI-agent mag kosten.
Wanneer is subsidie níet de moeite waard?
- De aanvraag kost meer dan hij oplevert. Een plan schrijven, een begroting in het voorgeschreven format, uren bijhouden en verantwoorden: dat kost tijd, of een adviseur die vaak een percentage vraagt. Bij een klein bedrag blijft er weinig over.
- Je loopt besparing mis door te wachten. Veel regelingen hebben vaste tijdvakken, een loting of een plafond dat op de eerste dag op is. Wie maanden wacht, mist maanden besparing. In ons voorbeeld is elke maand wachten € 1.299.
- De voorwaarden gaan je project sturen. Als je een project “innovatiever” maakt om in een regeling te passen, bouw je iets anders dan wat je nodig hebt.
- Je mag niet vooruitlopen. Bij veel regelingen mag je pas beginnen na de aanvraag of toekenning. Check dat vóór je iets tekent.
- Er is geen zekerheid. Een afwijzing of loting is altijd mogelijk. Een project dat alleen met subsidie rendabel is, staat dan stil.
Zo pakken we het aan
Bij Pixel Ploeg beginnen we bij de besparing, niet bij de subsidie. We rekenen uit wat automatiseren oplevert en maken de business case met terugverdientijd. Past er een regeling bij, dan heb je de onderbouwing klaar voor je aanvraag of accountant.
Wil je weten waar in jouw bedrijf de meeste uren zitten? Lees AI-automatisering voor het mkb, kijk naar de automatiseringsscan of lees meer over AI-automatisering bij Pixel Ploeg.
Veelgestelde vragen
Is er subsidie voor het kopen van een AI-tool of automatisering?
Landelijk meestal niet. WBSO en MIT zijn bedoeld voor technisch nieuw ontwikkelwerk of onderzoek, niet voor het invoeren van bestaande tools. Soms is er een provinciale regeling voor het invoeren van bestaande oplossingen, zoals de Sprintsubsidie MKB in Limburg. Kijk daarom altijd bij je eigen provincie.
Kan ik WBSO krijgen voor een AI-project?
Alleen als je zelf technisch nieuwe programmatuur ontwikkelt en daarbij technische knelpunten oplost. Een bestaand AI-model of een bestaande tool toepassen, configureren of koppelen telt volgens RVO niet als speur- en ontwikkelingswerk. Je vraagt WBSO altijd vooraf aan.
Valt een software-abonnement onder de KIA?
De KIA geldt voor investeringen in bedrijfsmiddelen, en een maandabonnement is geen aanschaf van een bedrijfsmiddel. Dat is een gewone bedrijfskost. Of gekochte of op maat gebouwde software meetelt, laat je door je accountant beoordelen.
Bestaat de SLIM-regeling nog in 2026?
Ja. SLIM mkb liep in 2026 met tijdvakken in april-mei en augustus-september; die zijn inmiddels gesloten. SLIM is bedoeld voor leren en ontwikkelen van medewerkers, niet voor de automatisering zelf.
Helpt Pixel Ploeg met de subsidieaanvraag?
Wij zijn geen subsidieadviseur en dienen geen aanvragen in. Wel maken we de business case en de rekensom die je bij een aanvraag of bij je accountant nodig hebt: wat het project kost, wat het bespaart en hoe snel het zich terugverdient.


